Page 23 - Demo
P. 23
21Statuja e Aristotelit1. krijon situat%u00ebn dramatike;2. zgjedh subjektin dhe krijon intrig%u00ebn;3. vendos p%u00ebr problematik%u00ebn dhe k%u00ebndv%u00ebshtrimin ideor;4. zhvillon struktur%u00ebn dramatike;5. krijon karakteret;6. vendos atmosfer%u00ebn e shfaqjes s%u00eb ardhshme; 7. vendos stilin e saj;8. zgjedh gjuh%u00ebn e duhur dramatike dhe transformon veprimin dramatik n%u00eb bised%u00eb ose dialog midis personazheve etj.Edhe pse n%u00eb historin%u00eb e teatrit tradicional dhe bashk%u00ebkohor ka shembuj kur grupi i aktor%u00ebve e zhvillon nj%u00eb shfaqje skenike duke u mb%u00ebshtetur vet%u00ebm n%u00eb nj%u00eb skelet dramaturgjik dhe %u00e7do gj%u00eb tjet%u00ebr krijohet n%u00ebp%u00ebrmjet improvizimit, roli i dramaturgjis%u00eb mbetet vendimtar, ve%u00e7se ky rol merret p%u00ebrsip%u00ebr nga aktor%u00ebt dhe regjisori.STRUKTURA DRAMATIKE%u00c7do vep%u00ebr arti, n%u00eb nj%u00eb m%u00ebnyr%u00eb ose n%u00eb nj%u00eb tjet%u00ebr, ka nevoj%u00eb p%u00ebr struktur%u00eb. Ashtu si arkitekti q%u00eb b%u00ebn projektin e nj%u00eb nd%u00ebrtese dhe inxhinieri q%u00eb e zbaton, n%u00eb t%u00eb nj%u00ebjt%u00ebn m%u00ebnyr%u00eb, autori vendos p%u00ebr premis%u00ebn e pjes%u00ebs q%u00eb do t%u00eb sh%u00ebrbej%u00eb si themel i saj; %u00e7far%u00eb do t%u00eb theksoj%u00eb m%u00eb shum%u00eb dhe %u00e7far%u00eb m%u00eb pak; cilat jan%u00eb forcat e kund%u00ebrta q%u00eb do t%u00eb p%u00ebrb%u00ebjn%u00eb konfliktin; ai vendos p%u00ebr koh%u00ebzgjatjen, llogarit dinamik%u00ebn e veprimit etj. Shkurt, %u201cnd%u00ebrton%u201d nj%u00eb dram%u00eb. Por jo si nj%u00eb nd%u00ebrtes%u00eb. Por si nj%u00eb organiz%u00ebm i gjall%u00eb q%u00eb l%u00ebviz n%u00eb hap%u00ebsir%u00eb dhe n%u00eb koh%u00eb, q%u00eb lind, q%u00eb ka nj%u00eb zhvillim, nj%u00eb kulm, nj%u00eb mbarim. FABULA OSE INTRIGA DRAMATIKEZakonisht, struktura merr form%u00ebn e nj%u00eb fabule ose intrige dramatike, q%u00eb %u00ebsht%u00eb harmonizimi i ngjarjeve dhe fakteve ose p%u00ebrzgjedhja dhe rendi i skenave n%u00eb dram%u00eb. Sipas filozofit dhe mendimtarit t%u00eb antikitetit grek Aristotelit, i cili e konsideron fabul%u00ebn ose intrig%u00ebn si shpirtin e tragjedis%u00eb, rendi i ngjarjeve duhet t%u00eb vij%u00eb sipas logjik%u00ebs shkak-pasoj%u00eb. Kur themi: %u201cVdiq mbreti dhe pastaj vdiq mbret%u00ebresha%u201d, tregojm%u00eb dy ndodhi (kronologjikisht); por kur themi: %u201cVdiq mbreti dhe mbret%u00ebresha vdiq nga pik%u00ebllimi%u201d, ne nuk duam thjesht t%u2019i b%u00ebjm%u00eb t%u00eb ditur d%u00ebgjuesit faktin, por edhe ta intrigojm%u00eb VEPRA TEATRORE 5 DHE DRAMATURGUN%u00eb muzik%u00eb, kompozitori krijon partitur%u00ebn muzikore mbi t%u00eb cil%u00ebn mb%u00ebshtesin ekzekutimin e tyre instrumentist%u00ebt, k%u00ebng%u00ebtar%u00ebt dhe dirigjenti. N%u00eb teat%u00ebr, personi q%u00eb %u00ebsht%u00eb p%u00ebrgjegj%u00ebs p%u00ebr projektin apo %u201cpartitur%u00ebn%u201d e shfaqjes s%u00eb ardhshme %u00ebsht%u00eb dramaturgu. %u00cbsht%u00eb ai q%u00eb, n%u00ebp%u00ebrmjet shkrimit t%u00eb dram%u00ebs, krijon vizionin q%u00eb do t%u00eb udh%u00ebheq%u00eb spektaklin. Dhe m%u00eb tej, autori dramaturg:
